PROBLEMY WZROKOWE
Proces widzenia jest to odbieranie, przenoszenie i przetwarzanie informacji uzyskiwanej za pomocą narządu wzroku. Proces ten może być mniej lub bardziej efektywny, zależnie od tego na ile:
- - nośnik informacji, czyli strumień światła jest dostosowany do właściwości danego, konkretnego układu wzrokowego
- - układ wzrokowy jest zdolny sprawnie i długotrwale w warunkach komfortu spełniać swoje zadania.
Podstawowym działaniem wspomagającym proces widzenia jest dokładny pomiar układu wzrokowego, a przede wszystkim właściwa korekcja okularowa zapewniająca optymalne widzenie człowieka.
Dzięki właściwemu doborowi okularów w większości przypadków likwiduje się dolegliwości, z którymi pacjenci zgłaszają się do naszego gabinetu. Do tych dolegliwości zaliczamy:
- 1.bóle głowy,
- 2.zawroty,
- 3.zamieszanie w głowie,
- 4.drażliwość,
- 5.ogólne zmęczenie,
- 6.światłowstręt,
- 7.bolesność, szczypanie, pieczenie oczu,
- 8.częste mruganie,
- 9.chroniczne zapalenia spojówek,
- 10.choroby lokomocyjne,
- 11.bóle pleców,
- 12.łzawienie oczu,
- 13.zamykanie jednego oka.
Duża ilość godzin spędzona na pracy z bliska w trakcie pracy biurowej, przy komputerze, czy też nauce wymaga naprawdę dużej sprawności układu wzrokowego. Wszelkie dysfunkcje takie jak np. zaburzenia akomodacji, niesprawna konwergencja, czy chociażby gorzej widzące jedno oko dają zazwyczaj o sobie znać. Wówczas obserwuje się następujące dolegliwości towarzyszące pracy z bliska:
- 1.niechęć do pracy w bliskich odległościach np. unikanie czytania, odrabiania lekcji,
- 2.ogólne zmęczenie,
- 3.nieostre widzenie bliskich przedmiotów,
- 4.nieostre widzenie bliskich przedmiotów po długim lub krótkim czytaniu lub pracy z bliska,
- 5.nieostre widzenie dalekich przedmiotów, przy patrzeniu daleko po okresie czytania i/lub pracy z bliska,
- 6.nieostre widzenie bliskich przedmiotów po przeniesieniu wzroku z daleka do bliży i dalekich przedmiotów po przeniesieniu wzroku z bliży na dal,
- 7.bóle głowy towarzyszące wielokrotnemu przenoszeniu wzroku pomiędzy dalą a bliżą (np. na wykładach),
- 8.trudności z koncentracją przy długim czytaniu i/lub przy pracy z bliska,
- 9.trudności w zapamiętywaniu treści przeczytanego tekstu,
- 10.podwójne widzenie przedmiotów bliż i/lub dal, nawet tylko jeśli występuje sporadycznie.
Przy opisywaniu w/w dolegliwości należy koniecznie wspomnieć o pojawiającej się zazwyczaj po 40 roku życia starczowzroczności. Spowodowana jest ona mniejszą amplitudą akomodacji nie wystarczającą do komfortowej pracy z bliska. Pamiętajmy, że pierwszym jej objawem nie jest zamazywanie czytanego tekstu, czy też zwiększanie dystansu pracy z bliska, a pojawiające się po południu, wieczorem ogólne zmęczenie organizmu i niechęć wówczas do bardziej aktywnego spędzania czasu. Problem ten pojawia się szybciej u osób, które są nadwzroczne (mają przepisane okulary “plusowe” do noszenia). Zwlekanie wówczas z wizytą u specjalisty optometrysty / okulisty działa niekorzystnie na zachodzące procesy wzrokowe. Niejednokrotnie z powodu starczowzroczności osoby zgłaszają się na badanie specjalistyczne pierwszy raz w życiu. Czasem jest to zbyt późno gdyż podczas badania okazuje się, że badana osoba ma np. niedowidzące jedno z oczu i całe życie tak funkcjonowała. Gdyby zgłosiła się na badanie dużo wcześniej, prawdopodobnie można byłoby jej pomóc.
Ważne jest to, abyśmy sami pamiętali o naszym wzroku i go kontrolowali. Jednym z wielu takich działań może być prosta czynność: spójrz na szczegóły przedmiotów w odległości 5-6 m, zamknij oko lewe i zapamiętaj jak widzisz te przedmioty okiem prawym. Następnie sprawdź jak widzisz te same przedmioty okiem lewym, zasłaniając w tym celu oko prawe. Ponownie w ten sam sposób sprawdź jak czytasz drobny druk z odległości 40 cm. Jeśli widzisz jednym okiem wyraźniej niż drugim do dali (5-6 m.) i lub z bliska (40 cm) skonsultuj to z optometrystą / okulistą.
Niektóre z naszych zachowań powszechnie uważane za niezdarność jak np. potykanie się o przedmioty, zachwiania równowagi, gorsza lokalizacja przedmiotów w przestrzeni może mieć swoje źródło w źle funkcjonującym układzie wzrokowym. Mowa jest tutaj m.in. o sytuacji kiedy kierowca samochodu z trudnością ocenia odległości między pojazdem i trudno jest mu się zdecydować na moment wyprzedzania. Taka osoba z pewnością nie będzie przepadała za jazdą samochodem, a po zmroku będzie wręcz jej unikała. Do tej grupy zaliczyć można osoby które często zahaczają o coś np. głową o gałąź, potykają się, w czasie uprawiania sportu mają problemy z trafieniem np. piłki do kosza, mają gorszy refleks, czy też mylą strony prawa-lewa.
Ze szczególną uwagą należy obserwować dzieci, gdyż wcześniej wykryte zaburzenia najczęściej można skorygować. Wszystkie dolegliwości, problemy ze wzrokiem wymienione powyżej dotyczą także dzieci. Podstawowym narządem przy pomocy którego zachodzi rozwój emocjonalny, społeczny, intelektualny dziecka jest narząd wzroku.
Niejedno dziecko mające problemy ze wzrokiem uniknęłoby frustracji i niepowodzeń szkolnych gdyby rodzice, nauczyciele czy psychologowie skierowali go na specjalistyczne badanie optometryczne. Dzieci takie zgłaszają dolegliwości opisane powyżej w tekście, lecz niestety dorośli często je lekceważą lub odkładają problem “na później”, myśląc ze dolegliwości miną z czasem, a problem sam się rozwiąże. Jest to błędne podejście, gdyż nieprawidłowe funkcjonowanie wzroku powoduje np. pojawienie się niedowidzenia czy też zeza, który z czasem tylko się utrwali i powiększy a upływający czas będzie minimalizował szanse na pomoc. Pamiętajmy! Jeśli zauważyłeś że dziecku czasem, nawet bardzo rzadko, ucieka jedno z oczu, zgłoś się natychmiast do specjalisty. Uciekania na bok któregoś z oczu samo nie minie ( pomimo że tak twierdzi sąsiadka ). A czas działa tylko na niekorzyść Twojego Dziecka.
Najczęstsze zaburzenia widzenia u dzieci:
Zaburzenia akomodacji. Dziecko ma kłopoty w nauce, nie chce czytać, występują bóle głowy i oczu. Dzieci nawykowo czytają z bardzo bliskiej odległości, mają również kłopoty z widzeniem szkolnej tablicy.
Zaburzenia widzenia na tle emocjonalnym. Obniżenie ostrości wzroku, widzenie kolorowych plam, wrażenie zamazania obrazu przy dobrej ostrości widzenia, niedowidzenie.
Wady wzroku – nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm.
Niedowidzenia, czyli niska i niewypracowana od urodzenia ostrość wzroku.
Co powinno zaniepokoić rodziców?
- 1.Zbyt bliskie siadanie przed telewizorem lub trzymanie książki blisko oczu.
- 2.Gubienie miejsca czytania.
- 3.Wskazywanie palcem wyrazów w czasie czytania.
- 4.Mrużenie oczu.
- 5.Przechylanie głowy, żeby lepiej widzieć.
- 6.Często pocieranie oczu.
- 7.Wrażliwość na światło.
- 8.Nadmierne łzawienie.
- 9.Przymykanie jednego oka w czasie oglądania telewizji lub czytania.
- 10.Unikanie czynności związanych z bliżą, jak prace domowe czy czytanie, lub z dalą, jak gry zespołowe.
- 11.Narzekanie na bóle głowy i oczu.
- 12.Unikanie zabawy na komputerze, ponieważ “rani oczy”
- 13.Otrzymywanie niższych stopni w szkole niż dotychczas.
źródło: Świat okularów 4 / 2009
Objawy dysleksji rozwojowej opracowane przez Kamilę Weleszkiewicz z www.miastodzieci.pl
Pisanie:
- - trudności z utrzymaniem pisma w liniaturze zeszytu,
- - trudności w przepisywaniu,
- - trudności w pisaniu ze słuchu,
- - mylenie liter b-p, d-b, d-g, u-n, m-w, n-w, (inwersja statyczna); s-z, dz-c, sz-z, o-a, ł-l, ę-e,
- - trudności w pisaniu wyrazów ze zmiękczeniami, dwuznakami, głoskami tracącymi dźwięczność,
- - opuszczanie drobnych elementów liter, gubienie liter, opuszczanie końcówek i cząstek wyrazów,
- - błędy ortograficzne wynikające ze słabszej pamięci wzrokowej,
- - zniekształcenie graficznej strony pisma,
- - wolne tempo pisania,
- - trudności w różnicowaniu wyrazów podobnie brzmiących (np. bułka – pułka),
- - złe rozmieszczenie pracy pisemnej w przestrzeni.
Czytanie:
- - tempo, niepewne, wymęczone,
- - błędy w czytaniu: zamiana liter, opuszczanie liter, zamiana brzmienia, nieprawidłowe odczytywanie całych wyrazów,
- - trudności we właściwej intonacji treści – zbytnia koncentracja na technice obniża rozumienie czytania treści,
- - rozpoznawanie napisów po cechach przypadkowych – zgadywanie,
- - opuszczanie linii lub odczytanie jej ponownie, gubienie miejsca czytania,
- - opuszczenie całego wiersza,
- - zmiana kolejności liter i wyrazów,
- - przestawianie liter w wyrazie, co zmienia jego sens,
- - niechęć do czytania, zwłaszcza głośnego,
- - trudności w dzieleniu dłuższych wyrazów na sylaby i syntezie sylab,
- - trudności w wyszukaniu najistotniejszej myśli w tekście.
źródło: Świat okularów 5 / 2007